Gemeente moet deelname collectieve zorgverzekering Wajong-ontvangster heroverwegen
ECLI:NL:CRVB:2026:1142, Centrale Raad van Beroep, 25-08-2026, 24/103 PW
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Stopzetting deelname collectieve zorgverzekering. Hoogte inkomen. Geen bijzondere omstandigheden voor afwijking beleidsregels. In wat appellante heeft aangevoerd, heeft het college geen bijzondere omstandigheden hoeven zien om af te wijken van de toepasselijke beleidsregels. Niet is gebleken dat appellante als gevolg van toepassing van de beleidsregels zich niet langer adequaat kan verzekeren voor medische kosten of niet in staat is de kosten van het eigen risico te dragen. Uit de door appellante zelf opgestelde financiële overzichten volgt dit niet. Ook is niet gebleken dat appellante als gevolg van beëindiging van deelname aan de collectieve zorgverzekering bepaalde noodzakelijke behandelingen niet kan volgen.
Kern van de zaak
Appellante, een Wajong-uitkeringsgerechtigde inwonend bij haar moeder in Zaanstad, werd per 1 januari 2022 uitgesloten van de gemeentelijke collectieve aanvullende zorgverzekering omdat haar inkomen boven 110% van het sociaal minimum lag. Zij vocht dit besluit aan wegens onvoldoende motivering door de gemeente.
Beslissing van de rechter
De Centrale Raad van Beroep behandelt het hoger beroep; de rechtbank had eerder het bestreden besluit vernietigd wegens strijd met het motiveringsbeginsel en het college opgedragen een nieuw besluit te nemen. De doorslaggevende reden was dat het college onvoldoende had gemotiveerd dat een inkomen van 110% van de norm automatisch voldoende draagkracht oplevert om de zorgpremiekosten te dragen.
Impactscore
LaagDe zaak betreft een specifieke gemeentelijke beleidstoepassing en heeft beperkte precedentwerking buiten Zaanstad; de rechtsvraag is niet fundamenteel nieuw en de uitspraaktekst is onvolledig, waardoor de volledige reikwijdte van de beslissing van de CRvB niet kan worden beoordeeld.
Belangrijkste punten
- 1Appellante ontving een Wajong-uitkering van €1.224,41 netto inclusief vakantietoeslag en nam deel aan de collectieve zorgverzekering van gemeente Zaanstad.
- 2Het college beëindigde de deelname op grond van gemeentelijk beleid omdat het inkomen boven 110% van de bijstandsnorm lag.
- 3De rechtbank vernietigde het besluit wegens strijd met het motiveringsbeginsel: de gemeente had niet adequaat onderbouwd dat 110% van de norm gelijkstaat aan voldoende draagkracht.
- 4De zaak betreft de toepassing van de Beleidsregels gemeentelijke werk- en inkomensvoorzieningen Zaanstad 2019 in combinatie met de bijzondere bijstand (Participatiewet).
- 5De tekst van de uitspraak is onvolledig, waardoor de uiteindelijke beslissing van de Centrale Raad van Beroep niet volledig kan worden vastgesteld.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak benadrukt dat gemeenten bij de toepassing van inkomensdrempels voor collectieve voorzieningen een deugdelijke motivering moeten leveren over de feitelijke draagkracht van betrokkenen, en niet kunnen volstaan met een mechanische toepassing van een procentuele norm. Dit raakt de discretionaire beleidsruimte van gemeenten bij het vaststellen van toelatingsdrempels voor sociale voorzieningen.
Praktische impact
Voor Wajong-gerechtigden en andere uitkeringsontvangers met een inkomen net boven de 110%-grens betekent dit dat gemeenten hun uitsluitingsbesluiten inhoudelijk moeten onderbouwen en de individuele financiële situatie moeten meewegen. Appellante heeft recht op een nieuw, beter gemotiveerd besluit.
Onderwerp-impact
Binnen de sociale zekerheid en gemeentelijke zorgondersteuning schept deze zaak een precedent dat automatische inkomensgrenzen voor collectieve zorgverzekeringen niet zonder nadere motivering kunnen worden toegepast, wat relevant is voor gemeentelijk minimabeleid.
Samenvatting
Deze zaak betreft een Wajong-uitkeringsgerechtigde vrouw die inwonend is bij haar moeder en deelnam aan de collectieve aanvullende zorgverzekering van de gemeente Zaanstad bij Zilveren Kruis. Op basis van de Beleidsregels gemeentelijke werk- en inkomensvoorzieningen Zaanstad 2019 beëindigde het college haar deelname per 1 januari 2022, omdat haar Wajong-inkomen van circa €1.224 netto per maand boven de drempel van 110% van het sociaal minimum lag. Volgens het gemeentelijk beleid zou een inkomen op dat niveau voldoende draagkracht impliceren om de zorgpremiekosten zelf te dragen. Appellante tekende bezwaar en vervolgens beroep aan. De rechtbank Noord-Holland verklaarde het beroep gegrond en vernietigde het besluit wegens strijd met het motiveringsbeginsel. De kern van de kritiek was dat het college niet deugdelijk had onderbouwd waarom een inkomen van precies 110% van de bijstandsnorm automatisch betekent dat iemand over voldoende financiële draagkracht beschikt om de kosten van de aanvullende zorgverzekering zelf te betalen. De rechtbank droeg het college op een nieuw besluit te nemen. De zaak ligt vervolgens voor bij de Centrale Raad van Beroep in hoger beroep. De juridische kernvraag is of het gemeentelijke beleid, dat een vaste inkomensdrempel hanteert zonder individuele draagkrachttoets, in overeenstemming is met het motiveringsbeginsel en de bijzondere bijstandsregels van de Participatiewet. De uitspraaktekst is echter onvolledig aangeleverd, waardoor de definitieve beslissing van de Centrale Raad niet volledig kan worden weergegeven. Op basis van de beschikbare tekst is duidelijk dat de motiveringsplicht van gemeenten bij het toepassen van inkomensdrempels voor collectieve zorgvoorzieningen centraal staat in deze procedure.