Bijzondere bijstand niet geweigerd wegens ontbrekende machtiging
ECLI:NL:CRVB:2026:1141, Centrale Raad van Beroep, 25-08-2026, 24/2753 PW
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Opvragen machtiging bij advocaat. Aanvraag om bijzondere bijstand voor kosten eigen bijdrage rechtsbijstand. Het uitgangspunt is dat bij een advocaat niet om een machtiging wordt gevraagd. Dit uitgangspunt is niet beperkt tot het voeren van rechtsgedingen en geldt ook voor de aanvraagfase. Niet in geschil is dat het dagelijks bestuur wist dat mr. IJpelaar advocaat is. Aldus moet ervan worden uitgegaan dat mr. IJpelaar het verzoek om bijzondere bijstand namens appellant heeft gedaan. Dit laat onverlet dat het dagelijks bestuur van appellant een verklaring mag verlangen waaruit blijkt dat hij, bij inwilliging van de aanvraag, ermee instemt dat de bijzondere bijstand wordt overgemaakt aan mr. IJpelaar.
Kern van de zaak
Een advocaat (mr. IJpelaar) vroeg namens zijn cliënt (appellant) bijzondere bijstand aan op grond van de Participatiewet voor de eigen bijdrage rechtsbijstand van € 165,-. Het dagelijks bestuur weigerde de aanvraag te beoordelen omdat een schriftelijke machtiging van appellant ontbrak.
Beslissing van de rechter
De Centrale Raad van Beroep verklaart het hoger beroep gegrond, vernietigt het besluit van 23 april 2024 en draagt het dagelijks bestuur op een nieuwe beslissing op bezwaar te nemen. De doorslaggevende reden is dat het dagelijks bestuur de aanvraag ten onrechte niet inhoudelijk heeft beoordeeld enkel op grond van het ontbreken van een formele machtiging.
Impactscore
LaagHet betreft een relatief beperkte zaak over een klein bedrag (€ 165,-) en een procedurele kwestie rondom het ontbreken van een machtiging bij een bijstandsaanvraag. De uitkomst is feitelijk van aard en heeft geen breed precedentscheppend karakter buiten vergelijkbare gevallen.
Belangrijkste punten
- 1Het dagelijks bestuur weigerde de aanvraag bijzondere bijstand te behandelen omdat geen schriftelijke machtiging van appellant was bijgevoegd.
- 2De Centrale Raad van Beroep oordeelt dat deze weigering onrechtmatig is en vernietigt het bestreden besluit.
- 3Het dagelijks bestuur moet een nieuwe beslissing op bezwaar nemen met inachtneming van de uitspraak.
- 4Het dagelijks bestuur wordt veroordeeld in de proceskosten van € 2.802,- en dient het griffierecht van € 189,- te vergoeden.
- 5Beroep tegen de nieuwe beslissing staat slechts open bij de Centrale Raad van Beroep (geen tussenstap via rechtbank).
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt dat bestuursorganen een aanvraag om bijzondere bijstand niet zonder meer buiten behandeling mogen stellen wegens het ontbreken van een machtiging, zonder nader onderzoek naar de vertegenwoordigingssituatie. Dit raakt de toepassing van de Participatiewet en de Awb-vereisten rondom vertegenwoordiging en aanvraagtermijnen.
Praktische impact
Appellant krijgt alsnog een inhoudelijke beoordeling van zijn aanvraag voor bijzondere bijstand ter hoogte van € 165,-. Gemeenten en dagelijks besturen worden geconfronteerd met de plicht om zorgvuldiger om te gaan met aanvragen die via een advocaat worden ingediend zonder direct beschikbare schriftelijke machtiging.
Onderwerp-impact
Voor de sociale zekerheids- en bijstandspraktijk betekent dit dat gemeentelijke bestuursorganen bij twijfel over vertegenwoordiging aanvragers actief moeten faciliteren en niet louter formalistisch mogen handelen, wat de toegang tot bijzondere bijstand voor kwetsbare groepen vergroot.
Samenvatting
In deze zaak stond de vraag centraal of het dagelijks bestuur de aanvraag om bijzondere bijstand op grond van de Participatiewet terecht buiten behandeling heeft gesteld wegens het ontbreken van een schriftelijke machtiging. De advocaat van appellant, mr. IJpelaar, had in februari 2024 namens zijn cliënt bijzondere bijstand aangevraagd voor de eigen bijdrage rechtsbijstand van € 165,-. Na herhaalde verzoeken om een aanvraagformulier in te vullen én een machtiging te overleggen, zond de advocaat uitsluitend het ingevulde formulier terug zonder machtiging. Het dagelijks bestuur verklaarde het bezwaar ongegrond en weigerde de aanvraag inhoudelijk te beoordelen, omdat niet kon worden vastgesteld of appellant op de hoogte was van de aanvraag en of hij toestemming had verleend voor rechtstreekse uitbetaling aan de advocaat. De rechtbank had dit standpunt aanvankelijk gevolgd, maar de Centrale Raad van Beroep oordeelt anders. De Raad vernietigt zowel de aangevallen uitspraak als het besluit van 23 april 2024 en draagt het dagelijks bestuur op een nieuwe beslissing op bezwaar te nemen. De kern van het oordeel is dat de weigering om de aanvraag inhoudelijk te behandelen louter op grond van het ontbreken van een formele machtiging niet rechtmatig is. Daarmee wordt het dagelijks bestuur aangerekend dat het te formalistisch heeft gehandeld en onvoldoende zorgvuldigheid heeft betracht in het vaststellen van de vertegenwoordigingssituatie. Het dagelijks bestuur wordt tevens veroordeeld in de proceskosten van € 2.802,- en dient het betaalde griffierecht van € 189,- te vergoeden. Beroep tegen de nieuwe beslissing staat uitsluitend open bij de Centrale Raad van Beroep.