AOW-pensioen teruggevorderd na niet-gemeld huwelijk in Turkije
ECLI:NL:CRVB:2026:1134, Centrale Raad van Beroep, 13-08-2026, 26/58 AOW
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)In deze zaak gaat het om de vraag of de Svb terecht heeft aangenomen dat betrokkene en zijn in Turkije wonende echtgenote vanaf de huwelijkssluiting niet duurzaam gescheiden leven en dus het AOW-pensioen van betrokkene moet worden verlaagd naar de norm voor een gehuwde. De Raad volgt niet het oordeel van de rechtbank dat de Svb onvoldoende onderzoek heeft gedaan en het bewijsrisico moet dragen. Uit de door betrokkene aangedragen feiten en omstandigheden blijkt niet ondubbelzinnig dat vanaf de huwelijkssluiting sprake was van duurzaam gescheiden leven. De Svb heeft het AOW-pensioen van betrokkene terecht herzien naar de norm voor een gehuwde en het teveel betaalde bedrag van betrokkene teruggevorderd.
Kern van de zaak
Een AOW-gerechtigde ontving na het overlijden van zijn echtgenote een pensioen naar de norm voor ongehuwden. Nadat hij in 2023 in Turkije hertrouwde zonder dit te melden aan de SVB, vorderde de SVB het verschil over de periode februari tot november 2023 (€ 4.297,54) terug. Betrokkene stelde een latrelatie te hebben met zijn nieuwe echtgenote.
Beslissing van de rechter
De Centrale Raad van Beroep verklaart het beroep tegen zowel het besluit van 20 september 2024 als het besluit van 7 oktober 2025 ongegrond, en vernietigt de aangevallen (rechtbank)uitspraak. De doorslaggevende reden is dat het huwelijk juridisch bepalend is voor de AOW-norm, en betrokkene niet aannemelijk heeft gemaakt dat sprake was van duurzaam gescheiden leven.
Impactscore
MiddelDe uitspraak past bestaande AOW-jurisprudentie toe zonder nieuwe rechtsnormen te stellen, maar heeft praktische betekenis voor een brede groep AOW-gerechtigden met internationale huwelijksverbintenissen en benadrukt de grenzen van het begrip duurzaam gescheiden leven.
Belangrijkste punten
- 1Betrokkene heeft zijn hertrouwen in Turkije niet gemeld aan de SVB, waardoor hij te lang AOW ontving naar de norm voor een ongehuwde.
- 2De SVB herzag het AOW-pensioen met terugwerkende kracht vanaf februari 2023 en vorderde € 4.297,54 terug.
- 3Het beroep op een latrelatie (duurzaam gescheiden leven) werd niet gehonoreerd als grond voor toepassing van de ongehuwdennorm.
- 4De CRvB vernietigde de uitspraak van de rechtbank maar verklaarde het beroep alsnog ongegrond, waarmee de SVB-besluiten in stand blijven.
- 5Tegen deze uitspraak staat cassatie open bij de Hoge Raad ter zake van het begrip 'duurzaam gescheiden leven'.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat een formeel huwelijk in beginsel bepalend is voor de AOW-norm, en dat een latrelatie of feitelijk gescheiden wonen onvoldoende is om de ongehuwdennorm te handhaven, tenzij sprake is van juridisch erkend duurzaam gescheiden leven.
Praktische impact
AOW-gerechtigden die (opnieuw) trouwen dienen dit onverwijld te melden aan de SVB; het nalaten hiervan leidt tot herziening met terugwerkende kracht en terugvordering van het te veel ontvangen pensioen.
Onderwerp-impact
Voor ouderen die transnationale huwelijken sluiten of in latrelaties leven, benadrukt deze uitspraak het belang van actieve meldingsplicht bij de SVB en het risico van aanzienlijke terugvorderingen bij niet-naleving.
Samenvatting
Deze zaak betreft een AOW-gerechtigde die na het overlijden van zijn echtgenote een pensioen ontving naar de norm voor ongehuwden. In 2023 hertrouwde hij — klaarblijkelijk in Turkije — zonder dit tijdig te melden aan de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Nadat de SVB via de Basisregistratie Personen (BRP) op de hoogte raakte van het huwelijk, schorste zij het pensioen en startte een onderzoek naar de leefsituatie van betrokkene en zijn nieuwe echtgenote. Betrokkene vulde een vragenformulier in en gaf aan dat hij een latrelatie met zijn echtgenote onderhield. De SVB herzag vervolgens het AOW-pensioen met terugwerkende kracht vanaf februari 2023 naar de norm voor gehuwden en vorderde een bedrag van € 4.297,54 terug over de periode februari tot en met november 2023. Betrokkene maakte bezwaar, maar de SVB verklaarde dit ongegrond bij besluit van 20 september 2024. De rechtbank deed vervolgens uitspraak, waarna de SVB hoger beroep instelde bij de Centrale Raad van Beroep (CRvB). De centrale juridische vraag betrof of betrokkene op grond van zijn feitelijke leefsituatie — een latrelatie — recht had op de hogere ongehuwdennorm, dan wel of het formele huwelijk bepalend was voor de toepasselijke AOW-norm. De CRvB oordeelt dat het beroep op duurzaam gescheiden leven niet slaagt en verklaart de beroepen tegen beide SVB-besluiten ongegrond. De aangevallen rechtbankuitspraak wordt vernietigd. De uitspraak bevestigt dat een formeel huwelijk in beginsel de juridische maatstaf is voor de AOW-norm, en dat een feitelijke latrelatie of gescheiden wonen onvoldoende is om hiervan af te wijken zonder aantoonbaar duurzaam gescheiden leven. Opvallend is dat de CRvB heeft bepaald dat cassatie bij de Hoge Raad openstaat ter zake van het begrip 'duurzaam gescheiden leven', wat wijst op potentiële doorwerking van deze uitspraak in toekomstige jurisprudentie.