Maximumprijs Forxiga niet geschorst door voorzieningenrechter
ECLI:NL:CBB:2026:527, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 10-11-2026, 26/676
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Verzoek om voorlopige voorziening. Wet geneesmiddelenprijzen. Vaststelling van een maximumprijs voor het geneesmiddel Forxiga. Volgens verzoekster heeft de minister ten onrechte de prijzen van generieke varianten van het geneesmiddel in een van de referentielanden, het Verenigd Koninkrijk, bij de vaststelling van de maximumprijs betrokken en hadden ook de prijzen van groothandels buiten beschouwing moeten blijven. De voorzieningenrechter ziet geen grond voor het treffen van een voorlopige voorziening.
Kern van de zaak
AstraZeneca verzocht schorsing van een door de minister vastgestelde maximumprijs voor het geneesmiddel Forxiga (dapagliflozin 10 mg), geldend vanaf 1 oktober 2026. De minister had bij de prijsberekening generieke varianten en groothandelsprijzen uit het VK meegenomen, waar geen octrooibescherming geldt voor dapagliflozin. AstraZeneca betwistte deze aanpak en stapte naar de voorzieningenrechter van het College van Beroep voor het bedrijfsleven.
Beslissing van de rechter
Het verzoek om voorlopige voorziening wordt afgewezen; de maximumprijs voor Forxiga blijft gehandhaafd. De voorzieningenrechter ziet geen aanleiding om het bestreden besluit te schorsen, waarmee de minister de maximumprijs conform de Wet geneesmiddelenprijzen en de aangewezen referentieprijslijsten mocht vaststellen.
Impactscore
MiddelDe uitspraak betreft een voorlopige voorzieningsprocedure zonder definitief oordeel over de rechtmatigheid van de prijsberekening, maar raakt een structureel punt in de Wgp-systematiek dat relevant is voor meerdere geneesmiddelenfabrikanten.
Belangrijkste punten
- 1Maximumprijs Forxiga vastgesteld op grond van artikel 2 lid 2 Wet geneesmiddelenprijzen (Wgp) op basis van vier referentielanden: België, Noorwegen, Frankrijk en VK.
- 2Minister heeft generieke dapagliflozin-prijzen uit het VK meegenomen, waar geen octrooibescherming bestaat (in NL en andere referentielanden wel).
- 3Prijslijst DM+D (Dictionary of Medicines and Devices) is aangewezen als officiële referentieprijslijst voor het VK.
- 4Groothandelsprijzen van AAH Pharmaceuticals en Alliance Healthcare zijn betrokken bij de berekening van de maximumprijs.
- 5Verzoek om voorlopige voorziening afgewezen; geen proceskostenveroordeling.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat de minister bij toepassing van de Wgp generieke prijzen uit referentielanden mag betrekken, ook als in die landen geen octrooirecht geldt op het desbetreffende geneesmiddel. De juridische houdbaarheid van deze methode zal in de bodemprocedure verder worden getoetst.
Praktische impact
AstraZeneca dient Forxiga vanaf 1 oktober 2026 tegen de vastgestelde maximumprijs aan te bieden; schorsing is geweigerd, waardoor de lagere prijs direct van kracht blijft gedurende de bodemprocedure.
Onderwerp-impact
In de farmaceutische sector vergroot deze uitspraak de druk op originator-fabrikanten: de minister kan bij referentieprijsberekeningen generieke concurrentie uit het buitenland meewegen, ook als die concurrentie in Nederland nog niet bestaat door octrooibescherming.
Samenvatting
AstraZeneca brengt het geneesmiddel Forxiga (werkzame stof: dapagliflozin 10 mg) op de Nederlandse markt. Dit middel wordt ingezet bij diabetes, nierziekte en hartfalen. Op grond van de Wet geneesmiddelenprijzen (Wgp) stelt de minister maximumprijzen vast voor geneesmiddelen, berekend aan de hand van gemiddelde prijzen in vier referentielanden: België, Noorwegen, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Voor het VK wordt de officieel aangewezen prijslijst DM+D (Dictionary of Medicines and Devices) gehanteerd. Bij de vaststelling van de maximumprijs voor Forxiga, geldig vanaf 1 oktober 2026, heeft de minister niet alleen de prijs van het merkmiddel, maar ook de prijzen van generieke varianten van dapagliflozin in het VK meegenomen. Op dapagliflozin rust in het VK geen octrooirecht, terwijl dat in Nederland en de overige referentielanden wél het geval is. Daarnaast zijn de prijzen van twee VK-groothandels — AAH Pharmaceuticals Ltd en Alliance Healthcare (Distribution) Ltd — in de berekening betrokken. AstraZeneca verzocht de voorzieningenrechter van het College van Beroep voor het bedrijfsleven het besluit te schorsen, in afwachting van de uitkomst van de bodemprocedure. De centrale vraag was of de minister terecht generieke VK-prijzen en groothandelsprijzen heeft meegewogen bij de maximumprijs, ondanks het verschil in octrooistatus. De voorzieningenrechter wees het verzoek om voorlopige voorziening af. De maximumprijs blijft daarmee onmiddellijk van kracht. Een proceskostenveroordeling werd niet uitgesproken. Het inhoudelijke oordeel over de rechtmatigheid van de prijsmethodiek wordt overgelaten aan de bodemprocedure, maar AstraZeneca moet in de tussentijd Forxiga aanbieden tegen de lagere vastgestelde maximumprijs.