Landbouwpercelen alsnog subsidiabel na intrekking ministerstandpunt
ECLI:NL:CBB:2026:509, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 27-10-2026, 25/313, 25/761, 25/425 en 25/642
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Landbouw. Door twee landbouwbedrijven aangevraagde landbouwsubsidie bij ieder van hen voor één op Texel gelegen perceel geweigerd. De minister heeft zich eerst op het standpunt gesteld dat het geen landbouwgrond was. Op de zitting nam de minister het standpunt in dat het wél om landbouwgrond gaat, maar dat de percelen niet tot het bedrijf van de beide landbouwbedrijven behoren, omdat deze percelen tot een natuurgebied behoren dat in totaal door 14 personen/landbouwbedrijven wordt gepacht. Volgens de minister zijn de opgegeven percelen slechts een fictief eigen perceel, omdat de percelen niet zijn afgebakend en de indeling slechts op papier is gemaakt. Het College onderschrijft het nadere standpunt van de minister. Het College verklaart de beroepen gegrond, vernietigt de bestreden besluiten vernietigen en bepaalt dat de rechtsgevolgen van de bestreden besluiten geheel in stand blijven.
Kern van de zaak
Twee landbouwbedrijven gingen in beroep nadat de minister hun percelen niet-subsidiabel had verklaard onder het GLB 2023 omdat deze geen landbouwareaal zouden zijn. Op zitting trok de minister dit standpunt in en erkende hij dat op de percelen landbouwactiviteiten worden uitgevoerd.
Beslissing van de rechter
Het College van Beroep voor het bedrijfsleven verklaart de beroepen gegrond en vernietigt de bestreden besluiten, maar laat de rechtsgevolgen in stand. De doorslaggevende reden is dat de minister ter zitting zijn standpunt dat de percelen geen landbouwareaal zijn heeft ingetrokken en de aanwezigheid van landbouwactiviteiten heeft bevestigd.
Impactscore
MiddelDe uitspraak past binnen bestaande jurisprudentie van het HvJ EU en het CBb en stelt geen nieuwe rechtsnormen; de praktische betekenis is beperkt tot vergelijkbare GLB-geschillen over subsidiabiliteit van landbouwpercelen.
Belangrijkste punten
- 1Subsidiabiliteit onder GLB 2023 vereist dat percelen landbouwareaal zijn, tot het bedrijf behoren en (overwegend) voor landbouwdoeleinden worden gebruikt.
- 2Een perceel behoort tot het bedrijf als de landbouwer feitelijk gebruik maakt én beschikt over een vormvrije gebruikstitel die autonome bedrijfsvoering mogelijk maakt (HvJ C-61/09, Bad Dürkheim).
- 3De minister trok ter zitting zijn standpunt in dat de betrokken percelen geen landbouwareaal zijn, waarna de bestreden besluiten juridisch niet langer houdbaar waren.
- 4Ondanks de vernietiging van de besluiten blijven de rechtsgevolgen in stand, wat betekent dat de feitelijke situatie niet alsnog wordt teruggedraaid.
- 5De minister wordt veroordeeld tot vergoeding van griffierecht (€ 770,- per bedrijf) en proceskosten van in totaal € 2.802,-.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de vaste jurisprudentielijn over subsidiabiliteitsvoorwaarden onder het GLB en onderstreept dat een intrekking van een bestuursstandpunt ter zitting directe consequenties heeft voor de houdbaarheid van eerder genomen besluiten. De rechtsgevolgen blijven in stand, zodat geen nieuwe besluitvorming nodig is.
Praktische impact
De twee landbouwbedrijven worden volledig in het gelijk gesteld en ontvangen vergoeding van griffierecht en proceskosten; de minister dient de eerder geweigerde GLB-subsidie alsnog te verwerken conform de erkende subsidiabiliteit van de percelen.
Onderwerp-impact
Landbouwers die percelen hebben die door de minister (voorlopig) als niet-subsidiabel zijn aangemerkt onder het GLB 2023, kunnen aan deze uitspraak een precedent ontlenen dat een onderbouwde betwisting van dat oordeel kansrijk is, zeker wanneer feitelijke landbouwactiviteit aantoonbaar is.
Samenvatting
Twee landbouwbedrijven stapten naar het College van Beroep voor het bedrijfsleven nadat de minister hun percelen niet-subsidiabel had verklaard voor de basispremie en eco-regeling onder het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) 2023. De minister stelde dat de percelen geen landbouwareaal zouden zijn, een vereiste dat voortvloeit uit Verordening (EU) 2021/2115 en de nationale Uitvoeringsregeling GLB 2023. Onder het GLB zijn hectaren subsidiabel wanneer zij landbouwareaal vormen, onderdeel zijn van het landbouwbedrijf en (overwegend) voor landbouwdoeleinden worden gebruikt. Het College wijst daarbij op vaste Europese jurisprudentie: het HvJ-arrest Bad Dürkheim (C-61/09) stelt dat een perceel tot het bedrijf behoort wanneer de landbouwer feitelijk gebruik maakt van het perceel én beschikt over een vormvrije gebruikstitel die hem de bevoegdheid geeft het perceel met een zekere autonomie te beheren voor landbouwactiviteiten. Tijdens de zitting trok de minister zijn standpunt in dat de betrokken percelen geen landbouwareaal zijn en bevestigde hij bovendien dat er daadwerkelijk landbouwactiviteiten op plaatsvinden. Daarmee ontviel de juridische grondslag aan de bestreden besluiten. Het College verklaart de beroepen gegrond en vernietigt beide besluiten. Opmerkelijk is dat de rechtsgevolgen van de vernietigde besluiten in stand worden gelaten, zodat de minister niet opnieuw hoeft te beslissen maar de subsidiabiliteit direct als vaststaand geldt. Naast de inhoudelijke beslissing wordt de minister veroordeeld tot vergoeding van het griffierecht van € 770,- per bedrijf en proceskosten van in totaal € 2.802,-, berekend op basis van vier samenhangende zaken met een wegingsfactor van 1,5. De uitspraak bevestigt het belang van een deugdelijke feitelijke onderbouwing bij de beoordeling van GLB-subsidieaanvragen en toont aan dat een intrekking van een bestuursstandpunt ter zitting directe rechtsgevolgen heeft.