Beroep veehouder niet-ontvankelijk wegens ontbreken procesbelang
ECLI:NL:CBB:2026:503, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 27-10-2026, 24/142
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Beroep van een veehouder naar aanleiding van een bestuursdwangbesluit. Het College is van oordeel dat dit beroep niet-ontvankelijk is omdat de veehouder geen procesbelang heeft. De looptijd van het bestuursdwangbesluit is namelijk verstreken zonder dat bestuursdwang is toegepast. De argumenten die de veehouder heeft aangevoerd om te betogen dat wel nog sprake is van procesbelang, leiden niet tot een andere conclusie.
Kern van de zaak
Een veehouder ging in beroep tegen een bestuursdwangbesluit van de staatssecretaris. De looptijd van de opgelegde lasten verstreek echter zonder dat bestuursdwang werd toegepast, waardoor de vraag rees of de veehouder nog procesbelang had bij een inhoudelijke beoordeling.
Beslissing van de rechter
Het College van Beroep voor het bedrijfsleven verklaart het beroep niet-ontvankelijk wegens het ontbreken van procesbelang, omdat de looptijd van de lasten is verstreken zonder toepassing van bestuursdwang. Tegelijkertijd worden zowel de staatssecretaris als de Staat veroordeeld tot betaling van immateriële schadevergoeding aan de veehouder wegens overschrijding van de redelijke termijn.
Impactscore
LaagDe uitspraak past gevestigde CBb-jurisprudentie toe zonder nieuwe rechtsnormen te formuleren; de feitelijke en juridische betekenis is beperkt tot de specifieke zaak en heeft weinig bredere precedentwerking.
Belangrijkste punten
- 1Procesbelang ontbreekt wanneer de looptijd van het bestuursdwangbesluit is verstreken zonder dat bestuursdwang is toegepast.
- 2Een louter formeel of principieel belang is onvoldoende voor het aannemen van procesbelang.
- 3Procesbelang kan wél bestaan bij een onderbouwd verzoek om schadevergoeding of bij relevantie voor toekomstige terugkerende besluiten.
- 4Het verwijzen naar een nieuwe last onder bestuursdwang (opgelegd op 4 april 2025) levert in dit geval geen voldoende procesbelang op.
- 5De staatssecretaris en de Staat worden veroordeeld tot respectievelijk € 1.400,- en € 1.600,- immateriële schadevergoeding, vermoedelijk wegens overschrijding van de redelijke termijn.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt de vaste CBb-lijn dat een verstreken bestuursdwangperiode zonder toepassing van bestuursdwang in beginsel tot niet-ontvankelijkheid leidt, tenzij sprake is van een concreet verzoek om schadevergoeding of relevantie voor toekomstige besluiten. De uitspraak voegt geen nieuwe rechtsnormen toe maar past bestaande jurisprudentie toe.
Praktische impact
Veehouders en andere betrokkenen die in beroep gaan tegen een bestuursdwangbesluit dienen er rekening mee te houden dat zij bij het verlopen van de lastperiode hun procesbelang verliezen, tenzij zij tijdig en onderbouwd schadevergoeding vorderen of aantonen dat een inhoudelijk oordeel relevant is voor toekomstige besluiten.
Onderwerp-impact
In de agrarische sector, waar bestuursdwangbesluiten rondom veehouderij regelmatig voorkomen, benadrukt deze uitspraak het belang van tijdig onderbouwen van procesbelang, met name wanneer nieuwe lasten worden opgelegd die verwijzen naar eerdere overtredingen.
Samenvatting
In deze zaak had een veehouder beroep ingesteld bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) tegen een besluit van de staatssecretaris waarbij zijn bezwaar tegen een last onder bestuursdwang ongegrond was verklaard. De centrale juridische vraag was of de veehouder nog procesbelang had bij een inhoudelijke beoordeling van zijn beroep, nu de looptijd van de opgelegde lasten was verstreken zonder dat bestuursdwang feitelijk was toegepast. Het CBb stelt voorop dat procesbelang vereist dat het nagestreefde doel daadwerkelijk bereikbaar is en feitelijke betekenis heeft. Een louter formeel of principieel belang volstaat niet. In beginsel bestaat geen procesbelang bij beoordeling van een reeds verstreken periode of een ingetrokken besluit, tenzij sprake is van een onderbouwd verzoek om schadevergoeding of tenzij een inhoudelijk oordeel relevant is voor toekomstige terugkerende besluiten (onder verwijzing naar CBb 24 mei 2022, ECLI:NL:CBB:2022:256). De veehouder betoogde dat hij procesbelang had omdat de staatssecretaris op 4 april 2025 een nieuwe last onder bestuursdwang had opgelegd, waarbij ter onderbouwing van een herhalingsgevaar werd verwezen naar de overtredingen uit het bestreden besluit. Het CBb verwierp dit argument als grond voor procesbelang in de onderhavige zaak. Het beroep wordt niet-ontvankelijk verklaard. Opmerkelijk is dat het CBb desondanks zowel de staatssecretaris als de Staat der Nederlanden veroordeelt tot betaling van immateriële schadevergoeding aan de veehouder — respectievelijk € 1.400,- en € 1.600,- — hetgeen duidt op een geslaagd beroep op schending van de redelijke termijn. Daarnaast wordt de staatssecretaris veroordeeld in de proceskosten van de veehouder tot een bedrag van € 233,50. De uitspraak illustreert dat ook bij een niet-ontvankelijk beroep aanspraken op schadevergoeding wegens termijnoverschrijding kunnen worden gehonoreerd.