Naktuinbouw-inspectierapport geen besluit: bezwaar niet-ontvankelijk
ECLI:NL:CBB:2026:426, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 22-09-2026, 25/141
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Beroep gegrond. Bezwaar had niet-ontvankelijk moeten worden verklaard omdat het niet was gericht tegen een besluit in de zin van artikel 1:3 van de Awb. Feitelijke constatering van een keurmeester in een inspectierapport dat gekeurde planten niet voldoen aan de basisnorm is niet op zelfstandig rechtsgevolg gericht en dus geen besluit.
Kern van de zaak
Een kweker ([naam 1]) maakte bezwaar bij Naktuinbouw tegen de vaststelling in inspectierapporten dat zijn aangeboden partijen plantmateriaal niet voldeden aan de basisnorm. Naktuinbouw verklaarde het bezwaar ongegrond, waarna de kweker in beroep ging bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven.
Beslissing van de rechter
Het beroep is gegrond verklaard en het bestreden besluit vernietigd. Het College oordeelt dat de feitelijke constatering in het inspectierapport dat partijen niet aan de basisnorm voldoen, geen publiekrechtelijke rechtshandeling is en dus geen besluit in de zin van artikel 1:3 lid 1 Awb; Naktuinbouw had het bezwaar daarom niet-ontvankelijk moeten verklaren in plaats van ongegrond.
Impactscore
MiddelDe uitspraak past bestaande Awb-rechtspraak over het besluitbegrip toe op het specifieke domein van fytosanitaire keuringen en heeft daarmee praktische betekenis voor de tuinbouwsector, maar introduceert geen nieuw rechtsbeginsel.
Belangrijkste punten
- 1Een feitelijke keuringsconstatering door een keurmeester van Naktuinbouw is geen besluit in de zin van artikel 1:3 lid 1 Awb omdat zij niet is gericht op het teweegbrengen van een zelfstandig rechtsgevolg.
- 2Alleen de daaropvolgende (weigering tot) afgifte van een exportcertificaat kwalificeert wél als besluit, omdat die beslissing rechtsgevolg heeft voor de betrokkene.
- 3Naktuinbouw had het bezwaar niet-ontvankelijk moeten verklaren; door het ongegrond te verklaren heeft Naktuinbouw ten onrechte een inhoudelijk oordeel gegeven over een niet-appellabele handeling.
- 4Het College treedt zelf in de zaak door de uitspraak in de plaats te stellen van het vernietigde besluit en het bezwaar alsnog niet-ontvankelijk te verklaren.
- 5Naktuinbouw moet het betaalde griffierecht van € 385,- vergoeden aan appellant.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak verduidelijkt dat feitelijke keuringsrapporten van keuringsinstanties als Naktuinbouw niet als Awb-besluiten kwalificeren en dus niet zelfstandig vatbaar zijn voor bezwaar en beroep; slechts de besluiten die op basis van zulke rapporten worden genomen (zoals het al dan niet afgeven van een exportcertificaat) zijn appellabel.
Praktische impact
Kwekers en andere marktdeelnemers die het oneens zijn met een keuringsresultaat van Naktuinbouw kunnen uitsluitend bezwaar maken tegen de formele beslissing over het exportcertificaat, niet tegen de onderliggende feitelijke constatering in het inspectierapport.
Onderwerp-impact
Voor de tuinbouwsector en de fytosanitaire exportkeuring betekent dit dat de juridische aanvechtingsmogelijkheden beperkt zijn tot het eindpuntbesluit (certificaat), waardoor tussentijdse keuringsresultaten in beginsel niet los aan rechterlijke controle kunnen worden onderworpen.
Samenvatting
In deze zaak stond de vraag centraal of de vaststelling door Naktuinbouw – de Nederlandse keuringsinstantie voor tuinbouwproducten – dat aangeboden partijen plantmateriaal niet voldoen aan de basisnorm, kan worden aangemerkt als een besluit in de zin van artikel 1:3 lid 1 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De kweker ([naam 1]) had bezwaar gemaakt tegen de in inspectierapporten vastgelegde keuringsresultaten nadat zijn partijen waren afgekeurd. Naktuinbouw verklaarde dit bezwaar ongegrond, waarna de kweker in beroep ging bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het College verklaart het beroep gegrond en vernietigt het besluit van Naktuinbouw. De kern van het oordeel is dat de feitelijke constatering van de keurmeester dat de partijen niet aan de basisnorm voldoen, geen publiekrechtelijke rechtshandeling is: er is niet beoogd een rechtsgevolg in het leven te roepen of een rechtsverhouding vast te stellen, te wijzigen of op te heffen. Daarmee ontbreekt een essentieel kenmerk van een Awb-besluit. Het College benadrukt dat de keuringsconstatering weliswaar de grondslag vormt voor de eventuele weigering van een exportcertificaat, maar dat dát certificaatbesluit – en niet de onderliggende keuringsconstatering – het rechtsgevolg teweegbrengt dat voor bezwaar vatbaar is. Naktuinbouw had het bezwaar daarom niet-ontvankelijk moeten verklaren. Het College voorziet zelf in de zaak door de uitspraak in de plaats te stellen van het vernietigde besluit en het bezwaar alsnog niet-ontvankelijk te verklaren. Tevens wordt Naktuinbouw opgedragen het griffierecht van € 385,- te vergoeden. De uitspraak bevestigt de vaste Awb-lijn dat feitelijke constateringen door keuringsinstanties niet zelfstandig appellabel zijn.