Toelating gewasbeschermingsmiddel Dagonis. Hormoonverstorende eigenschappen. Omvang van het geding. Het College oordeelt dat het Ctgb terecht tot de conclusie is gekomen dat de werkzame stof in Dagonis (difenoconazool) niet hormoonverstorend is voor de mens en dus kon worden toegelaten.

Kern van de zaak

PAN (Pesticide Action Network) bestreed de toelating van het gewasbeschermingsmiddel Dagonis van BASF door het Ctgb. PAN stelde dat de werkzame stof difenoconazool hormoonontregelende eigenschappen heeft. Het Ctgb had relevante wetenschappelijke studies die PAN in de bezwaarprocedure had aangedragen niet beoordeeld.

Beslissing van de rechter

Het College van Beroep voor het bedrijfsleven heeft het besluit van 13 november 2019 vernietigd wegens onzorgvuldige voorbereiding. De doorslaggevende reden is dat het Ctgb de door PAN ingebrachte wetenschappelijke studies over hormoonontregelende eigenschappen van difenoconazool niet had beoordeeld, terwijl het Ctgb bij de beslissing op bezwaar alle actuele wetenschappelijke en technische kennis had moeten betrekken.

52van 100

Impactscore

Middel

De uitspraak heeft relevante precedentwerking voor de toelatingsprocedure van gewasbeschermingsmiddelen en de zorgvuldigheidsplicht van het Ctgb, maar betreft een specifiek middel en stelt geen fundamenteel nieuwe rechtsregels; de zaak is bovendien nog niet definitief afgerond.

Belangrijkste punten

1Het gewasbeschermingsmiddel Dagonis bevat de werkzame stoffen difenoconazool en fluxapyroxad; beide stoffen hebben Europese goedkeuring die meerdere malen procedureel is verlengd.
2PAN betwistte de toelating met het argument dat difenoconazool hormoonontregelende (endocrien verstorende) eigenschappen bezit.
3Het Ctgb was verplicht bij de beslissing op bezwaar alle wetenschappelijke en technische kennis te betrekken die beschikbaar is tot het moment van die beslissing.
4Door de door PAN aangedragen studies in de bezwaarprocedure niet te beoordelen, heeft het Ctgb het zorgvuldigheidsbeginsel geschonden.
5Het College heeft het Ctgb opgedragen een nieuwe beslissing op bezwaar te nemen waarbij de door PAN ingebrachte wetenschappelijke feiten alsnog worden beoordeeld.

Impactanalyse

Juridische impact

De uitspraak bevestigt dat bestuursorganen bij de beslissing op bezwaar alle in de bezwaarprocedure ingebrachte wetenschappelijke en technische onderbouwingen inhoudelijk moeten beoordelen, ook wanneer die afkomstig zijn van de bezwaarmaker. Het zorgvuldigheidsbeginsel (artikel 3:2 Awb) vereist actieve kennisverwerking tot het moment van de beslissing op bezwaar.

Praktische impact

BASF dient te wachten op een nieuwe beslissing op bezwaar van het Ctgb voordat de toelating van Dagonis definitief vaststaat; de lopende verlengde toelating (tot 31 oktober 2028) blijft echter van kracht. PAN krijgt alsnog een inhoudelijke beoordeling van de door haar aangedragen studies over hormoonontregelende eigenschappen van difenoconazool.

Onderwerp-impact

Voor de toelatingspraktijk van gewasbeschermingsmiddelen betekent dit dat toelatinghouders en het Ctgb rekening moeten houden met het feit dat wetenschappelijk bewijs over hormoonontregelende stoffen dat door derden-belanghebbenden wordt ingebracht, volledig inhoudelijk moet worden gewogen voordat een beslissing op bezwaar rechtsgeldig is.

Samenvatting

Deze zaak betreft de toelating van het gewasbeschermingsmiddel Dagonis van BASF door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb). Dagonis bevat twee werkzame stoffen, difenoconazool en fluxapyroxad, waarvoor de Europese Commissie de goedkeuring meerdere malen procedureel heeft verlengd. BASF verzocht in 2016 om toelating; het Ctgb verleende deze in mei 2019. De milieuorganisatie PAN (Pesticide Action Network) maakte bezwaar en stelde dat difenoconazool hormoonontregelende eigenschappen bezit, waarbij zij ter onderbouwing diverse wetenschappelijke studies aanleverde. Het Ctgb verklaarde het bezwaar in november 2019 ongegrond zonder deze studies inhoudelijk te beoordelen. De centrale juridische vraag was of het Ctgb bij de beslissing op bezwaar gehouden was de door PAN ingebrachte wetenschappelijke en technische kennis over mogelijke hormoonontregelende eigenschappen van difenoconazool te beoordelen. Het College beantwoordt deze vraag bevestigend. Op grond van het zorgvuldigheidsbeginsel (artikel 3:2 Awb) moet het bestuursorgaan bij de beslissing op bezwaar alle actuele wetenschappelijke en technische kennis betrekken die tot dat moment beschikbaar is, inclusief de door de bezwaarmaker aangedragen studies. Nu het Ctgb de door PAN ingebrachte studies volledig onbehandeld heeft gelaten, is de beslissing op bezwaar van 13 november 2019 onzorgvuldig voorbereid. Het College vernietigt dit besluit en draagt het Ctgb op een nieuwe beslissing op bezwaar te nemen waarbij de wetenschappelijke argumenten van PAN inhoudelijk worden beoordeeld. De verlengde toelating van Dagonis blijft in de tussentijd van kracht tot 31 oktober 2028. De uitspraak is van belang voor de praktijk van gewasbeschermingsmiddelentoelating omdat zij duidelijk maakt dat derde-belanghebbenden die wetenschappelijke feiten aanvoeren in bezwaar, recht hebben op een inhoudelijke beoordeling daarvan.

Bron: Rechtspraak.nl Open Data· Geanalyseerd op 18 september 2026 met claude-sonnet-4-6

Originele uitspraak

52van 100

MiddelLees toelichting ↓