ACM bevoegd te handhaven bij Amex co-branding KLM
ECLI:NL:CBB:2023:453, College van Beroep voor het bedrijfsleven, 29-08-2023, 21/1507 t/m 21/1509, 22/11, 22/846
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Hoger beroep. Prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie over de uitleg van artikelen 4 en 5 van de Verordening (EU) 2015/751 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2015 betreffende afwikkelingsvergoedingen voor op kaarten gebaseerde betalingstransacties. Driepartijenbetaalkaartschema met co-brandingpartner. Nettocompensatie. Omzeilingsverbod, gelijkwaardig oogmerk of effect aan de afwikkelingsvergoeding.
Kern van de zaak
American Express (Amex) en co-brandingpartner KLM bestreden de handhavingsbevoegdheid van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) op grond van de Europese Verordening betreffende interbancaire vergoedingen. Amex stelde dat haar driepartijenbetaalkaartschema vanwege een beperkte marktpositie vrijgesteld was van de Verordening.
Beslissing van de rechter
Het College van Beroep voor het bedrijfsleven bekrachtigt het oordeel van de rechtbank: ACM is bevoegd handhavend op te treden tegen overtredingen van artikelen 4 en 5 van de Verordening. Doorslaggevend is dat een driepartijenbetaalkaartschema dat een co-brandingovereenkomst sluit, op grond van het HvJ-arrest Amex (C-304/16) gelijkgesteld wordt aan een vierpartijenschema, waardoor de Verordening volledig van toepassing is.
Impactscore
HoogDe uitspraak sluit een significante interpretatievraag over de reikwijdte van de Europese Verordening interbancaire vergoedingen en bevestigt ACM's handhavingsbevoegdheid voor hybride betaalkaartschema's, met bredere gevolgen voor de gehele betaalkaartmarkt in Nederland.
Belangrijkste punten
- 1Een driepartijenbetaalkaartschema met co-brandingpartner (hier: Amex/KLM) wordt gelijkgesteld aan een vierpartijenschema op grond van het HvJ-arrest C-304/16 (Amex-arrest).
- 2Artikelen 4 en 5 van de Verordening interbancaire vergoedingen zijn van toepassing, ook als de co-brandingpartner niet optreedt als kaartuitgever.
- 3Het vrijstellingsberoep van Amex op basis van beperkte marktpositie wordt verworpen.
- 4Artikel 4 van de Verordening kan bij driepartijenschema's met co-brandingpartner alleen in samenhang met artikel 5 worden toegepast, omdat de definitiebegrippen 'afwikkelingsvergoeding' en 'nettocompensatie' niet letterlijk bruikbaar zijn.
- 5ACM ontleent haar handhavingsbevoegdheid aan artikel 1:25a lid 2 Wft, dat haar toelaat op te treden bij EU-verordeningen met mededingingsrechtelijke bepalingen betreffende financiële diensten.
Impactanalyse
Juridische impact
De uitspraak bevestigt dat Europese regels voor interbancaire vergoedingen ook van toepassing zijn op hybride betaalkaartconstructies zoals co-brandingarrangementen, en dat nationale toezichthouders zoals ACM daarvoor handhavingsbevoegdheid hebben. Dit sluit een potentiële toezichtleemte voor driepartijenschema's met co-brandingpartners.
Praktische impact
Amex en vergelijkbare driepartijenbetaalkaartschema's die co-brandingovereenkomsten sluiten, kunnen geen beroep doen op een vrijstelling van de Europese vergoedingsnormen en blijven onderworpen aan ACM-handhaving, met potentiële gevolgen voor de tariefstructuren jegens accepterende partijen.
Onderwerp-impact
Voor de financiële dienstverlening betekent dit dat co-brandingconstructies in de betaalkaartmarkt niet als ontsnappingsroute kunnen worden gebruikt om buiten het Europese interbancarevergoedingskader te vallen, wat de transparantie en concurrentie in de betaalmarkt versterkt.
Samenvatting
In deze zaak stond de vraag centraal of de Autoriteit Consument & Markt (ACM) bevoegd was om handhavend op te treden tegen American Express (Amex) en haar co-brandingpartner KLM wegens vermeende overtredingen van artikelen 4 en 5 van de Europese Verordening betreffende interbancaire vergoedingen (Verordening (EU) 2015/751). Amex betoogde dat haar driepartijenbetaalkaartschema niet onder de Verordening viel, enerzijds omdat co-brandingpartner KLM niet optrad als kaartuitgever, en anderzijds vanwege de beperkte marktpositie van Amex die aanleiding zou geven tot vrijstelling. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven bekrachtigt het oordeel van de rechtbank en verwerpt beide verweren. Centraal staat het arrest van het Hof van Justitie van de EU van 7 februari 2018 (C-304/16, het Amex-arrest), waaruit volgt dat een driepartijenbetaalkaartschema dat een co-brandingovereenkomst sluit, voor de toepassing van de Verordening gelijkgesteld wordt aan een vierpartijenschema. Dit geldt ook wanneer de co-brandingpartner, zoals KLM, niet functioneert als kaartuitgever. De vrijstellingsgrond wegens beperkte marktpositie wordt eveneens afgewezen. Het College nuanceert wel de wijze van toepassing: omdat de definities van 'afwikkelingsvergoeding' en 'nettocompensatie' zijn toegesneden op vierpartijenschema's met afzonderlijke uitgevers en accepteerders, kunnen deze begrippen bij een driepartijenschema met co-brandingpartner niet letterlijk worden toegepast. Artikel 4 kan in dit geval dan ook alleen in samenhang met artikel 5 van de Verordening worden toegepast. De handhavingsbevoegdheid van ACM wordt gebaseerd op artikel 1:25a lid 2 van de Wet op het financieel toezicht. De uitspraak is relevant voor de gehele betaalkaartmarkt nu zij verduidelijkt dat co-brandingarrangementen niet buiten het Europese regelkader vallen.