Bij besluit van 3 november 2022 heeft het college aan [appellante] een last onder dwangsom opgelegd, wegens onvergunde onzelfstandige bewoning door meer dan twee bewoners. [appellante] is eigenaar van de woning aan de [locatie] in Den Haag. Inspecteurs van de Haagse Pandbrigade hebben op 20 mei 2022 geconstateerd dat er in de woning zes personen wonen die geen duurzaam, gemeenschappelijk huishouden vormen. De inspecteurs hebben geconcludeerd dat sprake is van onvergunde onzelfstandige bewoning door meer dan twee personen. Bij besluit van 30 juni 2022 heeft het college [appellante] wegens overtreding van artikel 21, eerste lid, aanhef en onder c, van de Huisvestingswet 2014 een last onder dwangsom ter hoogte van € 5.000,00 opgelegd. [appellante] kreeg tot 18 augustus 2022 de tijd om de overtreding te beëindigen en diende de overtreding vervolgens beëindigd te houden. Op 12 juli 2022 hebben de inspecteurs vastgesteld dat de woning leeg is. Bij een hercontrole op 27 september 2022 constateerden de inspecteurs zeven slaapplaatsen in de woning en hebben zij zes personen in de woning aangetroffen. Het college heeft bij besluit van 15 december 2022 vastgesteld dat de op 30 juni 2022 opgelegde last onder dwangsom is verbeurd. Met een invorderingsbeschikking van 15 december 2022 heeft het college de dwangsom ingevorderd. Omdat de overtreding nog niet was beëindigd, heeft het college op 3 november 2022 een tweede last onder dwangsom opgelegd, onder verbeurte van een dwangsom van € 10.000,00. [appellante] kreeg tot 22 december 2022 de tijd om de overtreding te beëindigen.

Kern van de zaak

Eigenaar van een woning in Den Haag kreeg twee lasten onder dwangsom opgelegd wegens onvergunde onzelfstandige bewoning door meer dan twee personen (kamerverhuur). De eerste dwangsom van €5.000 werd verbeurd verklaard na hercontrole waarbij opnieuw meerdere bewoners werden aangetroffen. De eigenaar vocht zowel de invorderingsbeschikking als de tweede last onder dwangsom van €10.000 aan.

Beslissing van de rechter

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaart het hoger beroep gegrond voor zover het de tweede last onder dwangsom betreft: het besluit van 3 november 2022 wordt herroepen. De uitspraak van de rechtbank over de eerste dwangsom en invorderingsbeschikking wordt bevestigd. De doorslaggevende reden voor vernietiging van de tweede last is niet volledig uit de beschikbare tekst op te maken, maar de Afdeling treedt zelf in de zaak.

38van 100

Impactscore

Middel

De uitspraak heeft praktische betekenis voor handhavingspraktijk rond onvergunde kamerverhuur in gemeenten, maar betreft een casuïstische toepassing van bekende handhavingsprincipes zonder fundamentele nieuwe rechtsregels te stellen.

Belangrijkste punten

1Haagse Pandbrigade constateerde op 20 mei 2022 zes bewoners zonder duurzaam gemeenschappelijk huishouden, kwalificerend als onvergunde onzelfstandige bewoning (art. 21 lid 1 sub c Huisvestingswet 2014).
2Na tijdelijke leegstand op 12 juli 2022 werden bij hercontrole op 27 september 2022 opnieuw zeven slaapplaatsen en zes personen aangetroffen, waarna de eerste dwangsom van €5.000 verbeurd werd verklaard.
3Het inspectierapport van 29 september 2022 werd door de rechtbank als zorgvuldig gekwalificeerd; taalbarrière (Grieks) leverde geen gebreken op nu communicatie naar behoren verliep.
4De tweede last onder dwangsom van €10.000 (besluit 3 november 2022) wordt door de Afdeling herroepen; de Afdeling treedt zelf in de zaak en bepaalt dat haar uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde besluit.
5De uitkomst is gesplitst: handhaving via eerste dwangsom en invordering blijft in stand, maar de tweede opgelegde last sneuvelt in hoger beroep.

Impactanalyse

Juridische impact

De uitspraak verduidelijkt de grenzen van opeenvolgende handhavingsbesluiten bij voortdurende overtredingen van de Huisvestingswet 2014, met name de vereisten waaraan een tweede last onder dwangsom moet voldoen naast een reeds verbeurde eerste last. De herroeping door de Afdeling zelf benadrukt dat zij de zaak finaal afdoet.

Praktische impact

De woningeigenaar hoeft de tweede dwangsom van €10.000 niet te betalen; de eerste dwangsom van €5.000 en de invorderingsbeschikking blijven echter in stand. Het college van B&W Den Haag dient de proceskosten te vergoeden.

Onderwerp-impact

Voor gemeenten die handhaven op onvergunde kamerverhuur geldt dat opeenvolgende lasten onder dwangsom zorgvuldig dienen te worden gemotiveerd en onderbouwd; een gebrekkige tweede last kan ook bij vastgestelde voortdurende overtreding worden herroepen.

Samenvatting

Deze zaak betreft een woningeigenaar in Den Haag wiens pand herhaaldelijk werd gebruikt voor onvergunde onzelfstandige bewoning door meer dan twee personen, in strijd met artikel 21, eerste lid, aanhef en onder c, van de Huisvestingswet 2014. De Haagse Pandbrigade stelde op 20 mei 2022 zes bewoners vast die geen duurzaam gemeenschappelijk huishouden vormden. Het college van B&W legde op 30 juni 2022 een eerste last onder dwangsom op van €5.000, met een hersteltermijn tot 18 augustus 2022. Hoewel de woning op 12 juli 2022 leeg bleek, constateerden inspecteurs bij een hercontrole op 27 september 2022 opnieuw zeven slaapplaatsen en zes aanwezige personen. Het college verklaarde de eerste dwangsom verbeurd, vorderde deze in en legde op 3 november 2022 een tweede last op van €10.000. De eigenaar betwistte onder meer de zorgvuldigheid van het inspectierapport vanwege de Griekstalige verklaring van een bewoonster. De rechtbank verwierp dit betoog: de inspecteur beoordeelde de communicatie als adequaat en het college hoefde niet te onderbouwen waarom de inspecteur het Grieks beheerste. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State bevestigt de uitspraak van de rechtbank wat betreft de eerste dwangsom en de invorderingsbeschikking. Het hoger beroep slaagt echter ten aanzien van de tweede last onder dwangsom: de Afdeling vernietigt het besluit op bezwaar van 3 april 2023 en herroept het onderliggende besluit van 3 november 2022, waarbij zij zelf in de zaak voorziet. De exacte grond voor herroeping van de tweede last is niet volledig kenbaar uit de beschikbare uitspraaktekst, maar de Afdeling doet de zaak finaal af. Het college wordt veroordeeld in de proceskosten. De uitspraak illustreert dat gemeenten bij opeenvolgende handhavingsbesluiten elk besluit afzonderlijk deugdelijk moeten motiveren, ook wanneer de overtreding feitelijk voortduurt.

Bron: Rechtspraak.nl Open Data· Geanalyseerd op 12 september 2026 met claude-sonnet-4-6

Originele uitspraak

38van 100

MiddelLees toelichting ↓