Hoge Raad herstelt standaardtarief immateriële schadevergoeding termijnoverschrijding
ECLI:NL:HR:2026:1031, Hoge Raad, 26-06-2026, 24/02822
Inhoudsindicatie
(officieel, Rechtspraak.nl)Overschrijding van de redelijke termijn; vergoeding immateriële schade door Hof gematigd van € 500 naar € 50; verwijzing naar ECLI:NL:HR:2024:853
Kern van de zaak
Een belastingplichtige ontving van het Hof een gematigde vergoeding van €50 (in plaats van €500) voor immateriële schade wegens overschrijding van de redelijke termijn in een WOZ-procedure. Het Hof motiveerde de matiging met de no-cure-no-pay-afspraak met de gemachtigde en het gebruik van standaardgrieven. Belanghebbende ging in cassatie bij de Hoge Raad.
Beslissing van de rechter
De Hoge Raad verklaart het cassatieberoep gegrond en vernietigt de uitspraak van het Hof voor zover deze de gematigde immateriële schadevergoeding betreft. De doorslaggevende reden is dat vergoeding van immateriële schade wegens termijnoverschrijding op objectieve maatstaven moet worden gebaseerd (€500 per half jaar overschrijding), en dat een no-cure-no-pay-afspraak of het gebruik van standaardgrieven geen bijzondere omstandigheid vormt die matiging rechtvaardigt.
Impactscore
HoogDe Hoge Raad stelt een duidelijke grens aan de matigingsbevoegdheid van feitenrechters bij immateriëleschadevergoedingen wegens termijnoverschrijding, met directe relevantie voor de grootschalige WOZ-praktijk waar no-cure-no-pay-constructies dominant zijn. De uitspraak heeft daarmee een richtinggevend karakter voor de lagere rechtspraak in belastingzaken.
Belangrijkste punten
- 1Het standaardtarief voor immateriële schadevergoeding bij termijnoverschrijding bedraagt €500 per half jaar, afgerond naar boven.
- 2Beoordeling dient aan de hand van objectieve maatstaven te geschieden; uitzonderingen zijn slechts in bijzondere gevallen toegestaan.
- 3Een no-cure-no-pay-afspraak met de gemachtigde vormt geen bijzondere omstandigheid die matiging van de vergoeding rechtvaardigt.
- 4Het gebruik van standaardgrieven door de gemachtigde is evenmin een grond voor matiging van de immateriële schadevergoeding.
- 5De mate van daadwerkelijk ondervonden spanning en frustratie is in beginsel niet relevant voor de hoogte van de vergoeding.
Impactanalyse
Juridische impact
De Hoge Raad bevestigt en verduidelijkt dat rechters de objectieve maatstaf voor immateriële schadevergoeding bij termijnoverschrijding strikt moeten toepassen, en dat processuele omstandigheden aan de kant van de gemachtigde (zoals no-cure-no-pay of standaardwerk) geen grondslag bieden voor matiging. Dit begrenst de ruimte van feitenrechters om van het standaardtarief af te wijken.
Praktische impact
Belastingplichtigen en hun gemachtigden kunnen erop vertrouwen dat bij overschrijding van de redelijke termijn het vaste tarief van €500 per half jaar wordt toegekend, ongeacht de aard van de procesvoering of de financiële afspraken met de gemachtigde. Heffingsambtenaren en gemeenten kunnen niet profiteren van matiging op grond van dergelijke omstandigheden.
Onderwerp-impact
In WOZ-procedures, waar no-cure-no-pay-constructies en standaardbezwaren veelvuldig voorkomen, biedt deze uitspraak duidelijkheid: de vergoedingssystematiek bij termijnoverschrijding wordt niet beïnvloed door de werkwijze of contractuele afspraken van de gemachtigde.
Samenvatting
In deze cassatieprocedure stond de vraag centraal of een hof de vergoeding voor immateriële schade wegens overschrijding van de redelijke termijn mag matigen op grond van de omstandigheid dat de gemachtigde van de belastingplichtige op no-cure-no-pay-basis werkte en standaardgrieven had ingediend. Het Hof had de gebruikelijke vergoeding van €500 per half jaar overschrijding teruggebracht naar €50, daartoe overwegende dat deze omstandigheden afbreuk deden aan de daadwerkelijk ondervonden spanning en frustratie. De Hoge Raad casseert deze beslissing en herbevestigt het vaste kader voor immateriëleschadevergoedingen bij termijnoverschrijding. Volgens vaste rechtspraak dient de vergoeding te worden vastgesteld aan de hand van objectieve maatstaven: €500 per half jaar overschrijding, naar boven afgerond. Afwijking van dit tarief is slechts mogelijk in bijzondere gevallen. De processuele werkwijze van de gemachtigde — waaronder een no-cure-no-pay-afspraak of het gebruik van standaardbezwaarschriften — vormt geen bijzondere omstandigheid in de zin van deze rechtspraak. Evenmin is de subjectieve mate van ondervonden spanning en frustratie bij de belastingplichtige zelf een reguliere grond voor matiging. De Hoge Raad vernietigt de hofuitspraak op het punt van de immateriële schadevergoeding en bevestigt de uitspraak van de Rechtbank, die het standaardtarief wel correct had toegepast. Daarnaast ontbrak in de hofuitspraak een kostenveroordeling voor het incidentele hoger beroep, wat eveneens wordt hersteld. Deze uitspraak is van bijzondere praktische betekenis voor de WOZ-praktijk, waar no-cure-no-pay-constructies en gestandaardiseerde bezwaarschriften op grote schaal worden gebruikt. Rechters kunnen de vergoedingssystematiek niet laten afhangen van de bedrijfsvoering van gemachtigden. Belastingplichtigen behouden daarmee hun aanspraak op de volledige, objectief bepaalde vergoeding.