ECLI:NL:HR:2026:1863, Hoge Raad, 10-11-2026, 24/04826

Doodslag door in 2020 in Vlaardingen na ruzie bij supermarkt achter ander aan te rennen en hem van korte afstand met vuurwapen in zijn rug te schieten, art. 287 Sr. (Putatief) noodweer(exces), art. 41.1 en 41.2 Sr. Kon hof oordelen dat gedragingen van verdachte niet kunnen worden aangemerkt als “verdediging” maar als aanvallend moeten worden gezien? Beroep op noodweer kan niet worden aanvaard als gedraging van degene die zich op deze exceptie beroept, niet o.g.v. zijn bedoeling en ook niet o.g.v. uiterlijke verschijningsvorm van zijn gedraging kan worden aangemerkt als “verdediging”, maar (naar de kern bezien) als aanvallend moet worden gezien, bijvoorbeeld gericht op confrontatie of deelneming aan gevecht. In zo’n geval kan ook beroep op noodweerexces niet slagen (vgl. HR:2010:BK4788 en HR:2016:456). Hof heeft op grond van zijn vaststellingen geoordeeld dat verdachte en zijn vrienden het slachtoffer (bewust) hebben opgewacht, waarna verdachte (met medeneming van vuurwapen) de confrontatie met slachtoffer heeft opgezocht en slachtoffer van korte afstand in rug heeft geschoten. Hof heeft deze gedragingen aangemerkt als gedragingen die als aanvallend moeten worden gezien en beroep op (putatief) noodweer(exces) op grond daarvan verworpen. Daarbij heeft hof overwogen dat niet relevant is of (zoals door verdediging in hoger beroep naar voren is gebracht) slachtoffer op enig moment een mes in zijn handen had. Daarmee heeft hof kennelijk toepassing willen geven aan hiervoor bedoelde uitzondering dat bij aanvallende gedragingen een beroep op (putatief) noodweer en noodweerexces niet kan worden aanvaard. ‘s Hofs oordeel dat gedragingen van verdachte niet kunnen worden aangemerkt als “verdediging” maar als aanvallend moeten worden gezien in hiervoor bedoelde zin, is niet zonder meer begrijpelijk. Daarbij is van belang dat hof in zijn overwegingen geen aandacht heeft besteed aan verweer van verdediging dat er nadat verdachte met vuurwapen in zijn zak uit auto was gestapt ogenblikkelijke en wederrechtelijke aanranding plaatsvond doordat slachtoffer luid schreeuwend en met mes in zijn hand achter vriend van verdachte aanrende en daarmee stekende beweging maakte. Verwerping van verweer is dus ontoereikend gemotiveerd. Volgt partiële vernietiging en terugwijzing. Samenhang met 24/04718.