ECLI:NL:HR:2026:1762, Hoge Raad, 03-11-2026, 24/01055

Dood door schuld in verkeer (art. 6 WVW 1994) door in 2019 in Rotterdam als bestuurder van vrachtwagen met snelheid van 89 kilometer per uur te rijden op afrit (maximumsnelheid 50 kilometer per uur), zonder te remmen door rood verkeerslicht kruising op te rijden en in botsing te komen met personenauto waardoor bestuurder van auto is overleden, terwijl verdachte t.t.v. botsing zeer lage suikerspiegel had. 1. Is sprake van schuld a.b.i. art. 6 WVW 1994? 2. Vordering benadeelde partijen A, B en C t.z.v. schockschade/schokschade en oplegging schadevergoedingsmaatregelen. Kon hof vordering van b.p. (ouders en broer van slachtoffer die slachtoffer in uitvaartcentrum hebben geïdentificeerd) t.z.v. schokschade toewijzen? 3. Vordering b.p.’s B en C t.z.v. schokschade en affectieschade. Heeft hof bij bepalen van hoogte van vergoeding van schokschade ten onrechte geen rekening gehouden met de door b.p.’s gemaakte aanspraak op vergoeding van affectieschade? Ad 1. HR herhaalt relevante overwegingen uit HR:2024:1398 en HR:2004:AO5822 m.b.t. bestanddeel “schuld” in art. 6 WVW 1994. Bewezenverklaring houdt in dat verkeersongeval heeft plaatsgevonden dat aan schuld van verdachte is te wijten, waarbij niet alleen gedragingen van verdachte direct voorafgaand aan verkeersongeval een rol hebben gespeeld, maar ook omstandigheden die verband houden met feit dat verdachte al lange tijd bekend was met diabetes. Hof heeft tegen achtergrond van vaststellingen in zijn bewijsvoering overwogen dat zowel hoedanigheid van professioneel vrachtwagenchauffeur, en meer i.h.b. die van beroepschauffeur die gevaarlijke stoffen vervoerde, als hoedanigheid van diabetespatiënt van verdachte extra oplettendheid vroeg en voor hem grotere verantwoordelijkheid opleverde. Verder heeft hof overwogen dat het voor deelname aan verkeer van essentieel belang is dat sprake is van hypo-awareness, in de zin dat diabetespatiënt hypoglykemie tijdig voelt aankomen, zodat hij daar adequaat naar kan handelen. Volgens hof was hypo-awareness van verdachte, hoewel eerdere incidenten als duidelijke waarschuwing moesten gelden, niet alleen in periode voorafgaand aan pleegdatum maar ook op die datum onvoldoende. Hof heeft voorts overwogen dat van vrachtwagenchauffeur die al jarenlang lijdt aan diabetes en die al langere tijd last had van hypo’s, mag worden verlangd dat hij in belang van verkeersveiligheid zelf verantwoordelijkheid neemt om passende maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat hij op veilige manier zijn werk kan uitoefenen en om te voorkomen dat hij als gemotoriseerde verkeersdeelnemer opnieuw in (ernstige) hypo belandt. O.g.v. dit alles heeft hof geoordeeld dat verdachte, door na te laten om dergelijke maatregelen te nemen en door toch als bestuurder van motorrijtuig aan verkeer deel te nemen, aanmerkelijk onvoorzichtig heeft gehandeld en risico op plotselinge black-out in verkeer heeft aanvaard, waardoor aan zijn “schuld” te wijten verkeersongeval heeft plaatsgevonden. Dat oordeel getuigt niet van onjuiste rechtsopvatting en is toereikend gemotiveerd. Ad 2. HR herhaalt relevante overwegingen uit HR:2019:793 en HR:2024:644 m.b.t. beoordeling van vordering b.p. door rechter en uit HR:2022:958 m.b.t. vergoeding van schokschade. In zijn bewijsvoering heeft hof over aard, toedracht en gevolgen van de jegens (primair) slachtoffer gepleegde onrechtmatige daad vastgesteld dat door aanmerkelijk onvoorzichtige en onzorgvuldige gedragingen van verdachte veroorzaakt verkeersongeval (waarbij door verdachte bestuurde vrachtwagen tegen linkerzijde van de door slachtoffer bestuurde personenauto is gebotst, waarna deze auto is meegesleept en onder vrachtwagen is beland en bij slachtoffer sprake was van uiterlijke verwondingen die zijn veroorzaakt door beknellingstrauma) heeft geleid tot dood van slachtoffer. T.a.v. b.p. A heeft hof vastgesteld dat hij verkeersongeval niet direct heeft waargenomen, maar dat wel sprake was van directe confrontatie met ernstige gevolgen van verkeersongeval, nu hij kort na dat ongeval het slachtoffer (zijn broer) heeft moeten identificeren en zijn ouders op de hoogte heeft moeten stellen van overlijden van hun kind, terwijl hij ook op plaats van ongeval is geweest en toegezonden filmpjes van ongeval (waarin duidelijk te zien is hoe ongeval heeft plaatsgevonden en hoe omstandigheden ter plaatse waren) heeft gezien. Hof heeft verder vastgesteld dat deze directe confrontatie bij b.p. A hevige emotionele schok heeft teweeggebracht en dat confrontatie met ernstige gevolgen van verkeersongeval heeft geleid tot geestelijk letsel in de vorm van posttraumatische stressstoornis, hallucinaties en herbelevingen. Volgens vaststellingen van hof is b.p. hiervoor behandeld en gebruikt hij medicatie. Tegen achtergrond van wat is vooropgesteld, geeft op deze vaststellingen gebaseerde toewijzing van vordering van b.p. A tot vergoeding van schokschade niet blijk van onjuiste rechtsopvatting. Toewijzing is, ook in het licht van wat door verdediging naar voren is gebracht, toereikend gemotiveerd. T.a.v. b.p.’s B en C heeft hof overwogen dat uit de door hen gegeven onderbouwing van hun vorderingen duidelijk naar voren komt dat confrontatie met gevolgen van verkeersongeval, waaronder identificeren van slachtoffer (hun zoon), bij hen hevige emotionele schok heeft teweeggebracht. Daarnaast heeft hof vastgesteld dat die hevige schok heeft geleid tot aanhoudende psychische klachten. Volgens vaststellingen van hof lijdt B aan gecompliceerde rouw en is bij hem stemmingsstoornis vastgesteld. B.p. C lijdt aan gecompliceerde rouw. Daarnaast zijn bij haar stemmingsstoornis en posttraumatische stressstoornis vastgesteld. Tegen achtergrond van wat is vooropgesteld, is op deze vaststellingen gebaseerde toewijzing van vorderingen van deze b.p.’s tot vergoeding van schokschade, niet toereikend gemotiveerd. Daarbij is van belang dat door verdediging is aangevoerd dat onduidelijk is hoe deze b.p.’s zijn geconfronteerd met gevolgen van ongeval en dat verdediging heeft betwist dat sprake is geweest van onverhoedse confrontatie met ongeval en gevolgen daarvan, terwijl hof geen vaststellingen heeft gedaan over manier waarop deze b.p.’s zijn geconfronteerd met het tegen (primaire) slachtoffer gepleegde strafbare feit en gevolgen daarvan. Ad 3. Ttz. in h.b. heeft raadsvrouw van verdachte aangevoerd dat b.p.’s B en C al aanspraak hebben gemaakt op vergoeding van affectieschade, dat aan hen bedrag van ieder € 17.500 is toegekend en dat die vergoeding geheel of gedeeltelijk in mindering moet komen op vergoeding van schokschade. In zijn overwegingen heeft hof niet kenbaar betrokken of en, zo ja, in hoeverre het bij bepalen van hoogte van vergoeding van schokschade rekening heeft gehouden met die aanspraak op vergoeding van affectieschade. Daarom is ’s hofs oordeel dat telkens gevorderd bedrag van € 15.000 i.v.m. schokschade volledig voor toewijzing in aanmerking komt, niet toereikend gemotiveerd. Opmerking verdient dat i.h.b. in gevallen waarin b.p. die aanspraak maakt op vergoeding van schokschade niet direct ter plaatse is geconfronteerd met gebeurtenis en haar gevolgen, vraag of vergoeding van schokschade niet geheel of voor deel samenvalt met vergoeding van affectieschade, aandacht verdient in motivering door rechter. Volgt (partiële) vernietiging en terugwijzing t.a.v. vorderingen b.p.’s B en C, veroordeling van verdachte in proceskosten en oplegging schadevergoedingsmaatregelen.