ECLI:NL:HR:2026:1752, Hoge Raad, 27-10-2026, 25/02378

Moord op zakenpartner, art. 289 Sr. 1. Vordering benadeelde partij t.z.v. materiële schade wegens gederfd levensonderhoud en oplegging schadevergoedingsmaatregel. Kon hof oordelen dat vordering tot vergoeding van gederfd levensonderhoud toewijsbaar is tot € 278.3452? 2. Vordering b.p. t.z.v. materiële schade wegens “kosten advies en rapport fiscalist/financieel adviseur” (art. 6:96.2.b BW) en oplegging schadevergoedingsmaatregel. Ad 1. HR herhaalt relevante overwegingen uit HR:2009:BG8781 over verplichting tot vergoeding van schade door gederfd levensonderhoud. In geval als dit, waarin het gaat om vordering van echtgenote van slachtoffer tot vergoeding van schade door gederfd levensonderhoud, komt het bij beoordeling van vraag welk inkomen het slachtoffer in hypothetische situatie zonder zijn overlijden in toekomst zou hebben verdiend, aan op wat redelijkerwijs te verwachten is over toekomstige ontwikkelingen m.b.t. inkomen zoals slachtoffer dat op moment van zijn overlijden genoot. Aan vordering b.p. tot vergoeding van gederfd levensonderhoud ligt door belastingconsulent van b.p. opgestelde berekening ten grondslag die tot uitgangspunt neemt dat slachtoffer in hypothetische situatie zonder zijn overlijden, nog gedurende 12 jaren tot aan zijn pensioen jaarlijks eenzelfde inkomen uit onderneming zou hebben gehaald als in jaar voor zijn overlijden. Namens verdachte is betwist dat inkomen dat slachtoffer laatstelijk met onderneming heeft verdiend, ook in toekomst had kunnen worden uitbetaald, waarbij o.m. erop is gewezen dat (i) onderneming in jaren voor overlijden van slachtoffer verlies maakte, (ii) omzetprognose over 2018 daling liet zien t.o.v. jaren ervoor, en (iii) ontwikkelingen op AI-gebied de omzetprognose van onderneming verder zouden hebben verslechterd. Daarbij is betoogd dat, met het oog op beoordeling van vraag welk inkomen in het licht van deze omstandigheden het slachtoffer in hypothetische situatie zonder zijn overlijden in toekomst zou hebben verdiend, nader onderzoek nodig is naar levensvatbaarheid van onderneming. Hof heeft geoordeeld dat, wat betreft gederfd inkomen uit onderneming, ervan moet worden uitgegaan dat slachtoffer in hypothetische situatie zonder zijn overlijden, tot aan zijn pensionering jaarlijks eenzelfde inkomen zou hebben gehaald als in jaar voor zijn overlijden. Daarbij heeft hof in aanmerking genomen dat het gaat om “relatief beperkte periode van 12 jaar” en dat verdachte, b.p. en belastingconsulent van onderneming zich optimistisch hebben getoond wat betreft levensvatbaarheid van onderneming. Hof heeft daarmee oordeel over gederfde inkomsten uit onderneming ontoereikend gemotiveerd, gelet op wat door verdediging is aangevoerd over meerdere onzekere factoren t.a.v. stabiliteit van inkomsten van onderneming over volledige periode van 12 jaren. ’s Hofs daarop voortbouwende oordeel dat, uitgaande van jaarlijks gelijkblijvend inkomen uit onderneming, vordering tot vergoeding van gederfd levensonderhoud toewijsbaar is tot € 278.345, is daarmee niet z.m. begrijpelijk. Dat brengt mee dat ook oplegging van de in art. 36f Sr voorziene maatregel niet in stand kan blijven (vgl. HR:2019:901). Ad 2. Door b.p. gevorderde kosten ter vaststelling van schade en aansprakelijkheid komen o.g.v. art. 6:96.2.b BW voor vergoeding in aanmerking v.zv.: (i) “condicio sine qua non-verband” bestaat tussen onrechtmatige gedraging van verdachte en kosten; (ii) kosten in zodanig verband staan met die gebeurtenis dat zij, mede gezien aard van aansprakelijkheid en van schade, aan verdachte kunnen worden toegerekend; (iii) het in gegeven geval redelijk was om, i.v.m. onderzoek naar mogelijke gevolgen van die gebeurtenis, deskundige bijstand in te roepen; en (iv) daartoe gemaakte kosten redelijk zijn (vgl. HR:2025:1681). ’s Hofs oordeel dat het gaat om kosten ter vaststelling van schade en aansprakelijkheid a.b.i. art. 6:96.2.b BW is in het licht van betwisting namens verdachte niet z.m. begrijpelijk, nu niet uit omschrijving op facturen en ook niet uit toelichting van b.p. kan worden afgeleid dat t.a.v. totaalbedrag van die facturen van dergelijke kosten sprake is. Daarom kan ook oplegging van de in art. 36f Sr voorziene maatregel niet in stand blijven. Volgt (partiële) vernietiging en verwijzing t.a.v. vordering b.p. t.z.v. gederfd levensonderhoud en “kosten advies en rapport fiscalist/financieel adviseur” en oplegging van schadevergoedingsmaatregel. CAG: anders t.a.v. gederfd levensonderhoud. Vervolg op HR:2024:644.