ECLI:NL:HR:2026:1735, Hoge Raad, 27-10-2026, 25/00643

Medeplegen (voorbereidingshandelingen) invoer van cocaïne (art. 2.A en 10a Opiumwet), medeplegen gewoontewitwassen (art. 420ter.1 jo. 420bis.1.b Sr), deelneming aan criminele drugsorganisatie (art. 11b Opiumwet) en medeplegen bedreiging (art. 285.1 Sr). 1. Art. 63 Sr en Unierecht, niet analoog toepassen van art. 63 Sr op eerdere veroordeling in België. Kon hof oordelen dat art. 63 Sr niet van toepassing is op buitenlandse vonnissen? 2. Verzoek om prejudiciële vraag te stellen aan HvJ EU over uitleg van art. 3.5 Kaderbesluit 2008/675/JBZ. Ad 1. Uit art. 63 (oud) en 57.2 Sr volgt dat als iemand, nadat hem in eerdere procedure een gevangenisstraf is opgelegd voor strafbaar feit, in volgende procedure schuldig wordt verklaard aan ander strafbaar feit dat hij vóór eerdere strafoplegging heeft gepleegd, rechter in elk geval niet langere gevangenisstraf kan opleggen dan wanneer feiten gezamenlijk zouden zijn behandeld en dus tot 1 rechterlijke uitspraak zouden hebben geleid. In zoverre wordt rechter in tweede procedure in zijn straftoemetingsvrijheid beperkt. Als bij buitenlandse rechterlijke beslissing aan verdachte straf is opgelegd, levert die strafoplegging niet veroordeling op a.b.i. art. 63 Sr. Rechter hoeft voor toepassing van art. 63 Sr dus alleen acht te slaan op eerdere strafoplegging door Nederlandse strafrechter. Totstandkoming van Kaderbesluit en implementatie daarvan in Nederlandse wetgeving heeft daarin geen verandering gebracht. Aan Kaderbesluit ligt als uitgangspunt ten grondslag dat gevolgen die aan veroordelingen uit andere lidstaten worden verbonden, gelijkwaardig moeten zijn aan gevolgen die (overeenkomstig nationaal recht) aan eerdere nationale veroordelingen verbonden worden. O.g.v. uitzonderingsbepaling van art. 3.5 Kaderbesluit zijn lidstaten echter niet ertoe verplicht nationale voorschriften over opleggen van straffen toe te passen wanneer toepassing op in andere lidstaat uitgesproken veroordelingen voor rechter een beperking zou inhouden bij opleggen van straf in nieuwe procedure. Dat hangt ermee samen dat Kaderbesluit niet harmonisatie tot stand beoogt te brengen wat betreft gevolgen die door verschillende nationale wetgevingen van lidstaten aan bestaan van eerdere veroordelingen worden verbonden. Met Kaderbesluit wordt verscheidenheid aan nationale oplossingen en procedures geëerbiedigd die nodig is om rekening te kunnen houden met eerdere veroordeling in andere lidstaat. Daarom is het niet onverenigbaar met Kaderbesluit dat art. 63 Sr Nederlandse rechter niet verplicht om op de in die bepaling aangegeven manier rekening te houden met veroordelingen uit andere lidstaten. Bij implementatie van Kaderbesluit is daarvoor ook niet gekozen. Daaraan ligt mede overweging ten grondslag dat er verschillen bestaan tussen lidstaten in strafklimaat en tussen de in lidstaten geldende regelingen voor vervroegde en/of voorwaardelijke invrijheidstelling. Om die reden is (gevangenis)straf die in andere lidstaat wordt opgelegd, niet z.m. gelijk te stellen met (gevangenis)straf die in vergelijkbare situatie en voor eenzelfde duur door Nederlandse rechter zou zijn opgelegd. Uit arrest HvJ EU (EU:C:2023:5) volgt niet dat uitzonderingsbepaling van art. 3.5 Kaderbesluit alleen geldt als bij toepassing van art. 63 Sr in aanmerking nemen van de in andere lidstaat opgelegde straf ertoe zou leiden dat geen “uitvoerbare” straf kan worden opgelegd. Strekking en tekst van Kaderbesluit geven ook geen steun aan die opvatting. Wel moet nationale rechter o.g.v. art. 3.5 (tweede alinea) Kaderbesluit de mogelijkheid worden geboden om eerdere, in andere lidstaten uitgesproken veroordelingen in aanmerking te nemen, zonder dat concreet manier waarop dat gebeurt wordt voorgeschreven. In dit opzicht bestaat er voor Nederlandse rechter ook geen beperking, nu hij (zonder dat hij is gebonden aan art. 63 Sr) bij strafoplegging rekening kan houden met in buitenland opgelegde straffen. Als uitdrukkelijk onderbouwd standpunt wordt ingenomen dat ertoe strekt dat rechter, met het oog op evenredige straftoemeting, rekening zou moeten houden met een in buitenland aan verdachte opgelegde straf, moet rechter als hij hiervan afwijkt dit motiveren. Die motivering kan in cassatie op begrijpelijkheid worden getoetst. ’s Hofs oordeel dat art. 63 Sr “niet van toepassing is in geval van buitenlandse vonnissen”, getuigt (gelet op wat hiervoor is vooropgesteld) niet van onjuiste rechtsopvatting. Hof heeft vervolgens in de in buitenland voor soortgelijke feiten aan verdachte opgelegde gevangenisstraf geen aanleiding gezien tot matiging van de aan verdachte op te leggen straf, omdat daaruit eerdere betrokkenheid van verdachte bij drugsfeiten blijkt. Dat oordeel is niet onbegrijpelijk en toereikend gemotiveerd. Ad 2. Nu al o.g.v. hiervoor genoemde rechtspraak van HvJ EU kan worden bepaald wat betekenis is van art. 3.1 en 3.5 Kaderbesluit voor toepassing van art. 63 Sr en mogelijkheid van betrekken van de in andere lidstaat uitgesproken veroordeling voor straftoemeting, ziet HR geen aanleiding voor stellen van prejudiciële vraag. Volgt verwerping. Samenhang met 25/00711.